Szlak Młodej Polski

Jeden z wielu szlaków tematycznych mogący zainteresować nie tylko młodzież szkolną, ale również tych, którzy chcieliby poczuć klimat Młodopolskiej Bohemy Krakowskiej.

Zaczynamy nasz spacer z Placu Matejki gdzie znajduje się Krakowska Szkoła Sztuk Pięknych przekształcona na początku XXw. na Akademię Sztuk Pięknych. Jej profesorami byli m.in. Jan Matejko, Stanisław Wyspiański, Józef Mehoffer, Jacek Malczewski, Józef Pankiewicz, Leon Wyczółkowski, Włodzimierz Tetmajer- plejada wybitnych polskich artystów, malarzy, rzeźbiarz i dramaturgów przełomu XIX i XXw.

Z Placu Matejki kierujemy się na ul. Floriańską, gdzie możemy odwiedzić Jamę Michalika- dawne miejsce spotkań i dyskusji artystów, literatów i dziennikarzy. Na jej ścianach można zobaczyć obrazki, afisze, zaproszenia na występy pozwalające poczuć klimat młodopolskiej epoki. Również na ul. Floriańskiej znajduje się dom Jana Matejki- miejsce, gdzie się urodził, tworzył i zmarł: obecnie muzeum-oddział Muzeum Narodowego, w którym przyjaciele artysty zgromadzili pamiątki po nim.

Jeśli mamy wystarczającą ilość czasu możemy zajrzeć na równoległą ul. Szpitalną i Plac św. Ducha gdzie znajduje się Teatr Miejski im. Juliusza Słowackiego, w którym miała miejsce premiera „Wesela” Wyspiańskiego i na przeciwko którego znajdowała się kawiarnia Ferdynanda Turlinskiego- Paon zwana stolicą Młodej Polski. To w niej przy zastawionych stołach podczas zakrapianych dyskusji spędzała czas bohema krakowska i to w niej nad ranem po wielogodzinnych spotkaniach zaczynał robić swoje portrety Wyspiański.

Dochodzimy do Rynku i wchodzimy do Kościoła Mariackiego. Przepiękne sklepienie gwieździste nawy głównej i prezbiterium to dzieło Jana Matejki, zaś polichromia ścian- dzieło jego ucznia- St. Wyspiańskiego. W prezbiterium dwa imponujące witraże wykonane przez Wyspiańskiego i Mehoffera. To tu 21.XI.1900 roku odbył się ślub Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną będący inspiracją do wystawionego 16 marca tego samego roku „Wesela” Wyspiańskiego.

Z kościoła Mariackiego kierujemy się w kierunku Sukiennic, które obecny wygląd zawdzięczają renowacji przeprowadzonej przez Tomasza Prylińskiego i Jana Matejkę. Wewnątrz znajdzie miejsce oddział Muzeum Narodowego (obecnie kolekcja na skutek remontu znajduje się w Niepołomicach), w którym zgromadzono najwybitniejsze dzieła malarstwa polskiego: Jana Matejki, Jacka Malczewskiego, Leona Wyczółkowskiego, Piotra Michałowskiego czy Henryka Siemiradzkiego.

Ulicą Bracką kierujemy się w kierunku kościoła OO. Franciszkanów. W jego wnętrzu odnajdujemy polichromię Stanisława Wyspiańskiego oraz jego przepiękne witraże z wybitnym „Stań się”(czyli stworzenie świata). Tu również w kaplicy Arcybractwa Męki Pańskiej znajduje się droga krzyżowa wykonana w stylu młodopolskim przez J. Mehoffera.

Jeśli mamy jeszcze czas i siły możemy przejść na plac Szczepański, gdzie znajduje się Muzeum St. Wyspiańskiego, a nieopodal na ul. Krupniczej muzeum J. Mehoffera. Zachowały się w nich bezcenne pamiątki po artystach, portrety, fotografie, obrazy, projekty kostiumów, scenografii, polichromii, witraży.

W 1969 roku przy ul.Tetmajera30 otwarto w Bronowiczach Małych ciekawe Muzeum Młodej Polski. Z centrum to ok.20 min. tramwajem. Na muzeum składają się trzy izby: taneczna, weselna i alkowa, a całość ekspozycji poświęcona jest wydarzeniu, które miało tu miejsce 20.XI.1900 roku-weselu Lucjana Rydla i córki bronowickiego chłopa Jadwigi Mikołajczykówny. Wystawione są stroje krakowskie; obrazy Tetmajera, Wyspiańskiego, Stanisławskiego; meble, zdjęcia przedstawiające wesele. Do dziś panuje tu niepowtarzalny klimat i atmosfera młodopolskich lat.